Logo

Ám ảnh sợ xã hội

  28/06/2019

Bs. Phùng Ngọc Thương

Khi còn nhỏ chắc không ít lần bạn thấy sợ chết khiếp khi bị lũ bạn gí một con sâu hay con gián vào người để rồi chúng phá lên cười nắc nẻ. Hoặc có người lại tái xanh tái mét mặt khi lên núi, đi cáp treo hoặc khi bị tiêm truyền, nhìn thấy máu, v…v…

 Bạn biết không, có những người đã bị chuyện đó ám ảnh rất lâu, đến nỗi chỉ nghĩ đến thôi cũng đủ hãi hùng, run rẩy. Và trong số chúng ta, không hiếm người mỗi khi bị cô giáo gọi đứng lên phát biểu lại lập cập ấp úng, đỏ bừng mặt, tim đập thình thịch, toát hết mồ hôi tay. Nếu như bạn thấy những điều này thân thuộc với mình, hãy cùng tìm hiểu chứng rối loạn ám ảnh nhé!

Ám ảnh sợ là gì?

Ám ảnh sợ là một dạng rối loạn lo âu, trong đó sự căng thẳng/ sợ hãi được kích hoạt bởi một tình huống cụ thể­_ ngay cả khi điều đó không có vẻ gì là nguy hiểm. VD: sợ con vật (sâu, chuột, gián, chó, rắn, cóc…); độ cao, không gian hẹp, bóng tối, sấm sét, máu… Khiến chúng ta có xu hướng né tránh sự vật/ hiện tượng đó (hoặc phải chịu đựng với sự căng thẳng, khiếp sợ).

Khi nào thì ám ảnh sợ trở thành nghiêm trọng?

Hầu hết mọi người đều có một nỗi lo sợ nào đó, điều này vốn hết sức bình thường. Tuy nhiên lo sợ ám ảnh sẽ là một rối loạn bệnh lý nếu như:

  • Sự lo sợ thái quá, không tương xứng với mức độ nguy hiểm thực sự.
  • Kéo dài trên sáu tháng.
  • Cản trở đáng kể công việc, xã hội, các sở thích, đam mê và góp phần ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của bạn.

Ám ảnh sợ xã hội biểu hiện như thế nào?

Nếu chỉ đơn giản là sợ duy nhất một điều gì đó, chúng ta chỉ việc cố gắng tránh xa chúng ra là xong. Thế nhưng nếu như việc tương tác, giao tiếp với mọi người, đi đến đám đông lại là nỗi đau khổ của bạn thì thật là lớn chuyện.

Cụ thể, bạn sẽ cảm thấy lo lắng sợ hãi khi đối mặt với những tình huống sau:

- Khi phải tương tác với đám đông: VD một người sợ bị nói lắp bắp sẽ không dám phát biểu trước lớp, trước tập thể hội nghị; gặp gỡ những người mới; nói chuyện với người khác giới, người có chức tước thẩm quyền;...

- Khi dễ bị quan sát, đánh giá chốn đông người: VD bạn sợ ăn uống ở nhà ga, trên xe khách phát ra tiếng xột xoạt nên chẳng dám ăn, dám nói. Trong khi đó một người sợ bị thấy ra mồ hôi trộm, bị run tay sẽ không dám viết hay vẽ. Thậm chí có người còn không dám đi tiểu nếu trong nhà vệ sinh công cộng có thêm người bước vào…

- Khi phải biểu diễn trước đám đông: VD một người sợ bị đỏ mặt thì mỗi lần phải đàn, hát, múa... trên sân khấu sẽ là một lần cực hình đối với anh/ cô ta.

Liệu có phải bạn đang sợ bị “xăm soi”? Bị đám đông đánh giá là người tẻ nhạt, yếu đuối, ngu ngốc, điên rồ, bất tài vô dụng? Bạn cảm thấy bị sỉ nhục, bị chối từ, ôi thật xấu hổ và cảm thấy bị xúc phạm!

Lo lắng thôi chưa đủ, bạn còn bị cả tá triệu chứng cơ thể cùng đi theo:

- Hồi hộp trống ngực, cảm giác tức ngực khó thở

- Run rẩy tay chân, vã mồ hôi, cảm giác ớn lạnh

- Đau đầu hoa mắt, mặt đỏ tía tai

- Buồn nôn, mót tiểu

- Cảm giác lâng lâng, sợ bị mất kiểm soát, sợ chết, cảm giác xa rời thực tại

Tự giúp mình đối mặt như thế nào?

“To live in a world full of fear is not living, it is survival.”

“Sống trong một thế giới tràn ngập sự sợ hãi không phải là đang sống, đó chỉ là sự tồn tại.”

Thay vì mong chờ một phép màu làm biến mất nỗi sợ hãi, tại sao chúng ta không xuyên qua nỗi sợ, tự “cứu mình” bằng nhiều cách dưới đây:

  • Tâm sự với một người bạn tin cậy, tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, gia đình, tìm môi trường làm việc phù hợp, thoải mái với bạn.
  • Học cách kiểm soát nỗi sợ hãi và lo lắng: tìm hiểu kiến thức bệnh qua sách báo, thực hành các kỹ thuật thư giãn, mindfulness, thiền định. Đối mặt với các tình huống theo cấp độ từ từ, tăng dần.
  • Tham gia nhóm hỗ trợ online/ offline: học hỏi từ những người có kinh nghiệm đã vượt qua và đã sống cùng nỗi ám ảnh như thế nào.

Làm thế nào nếu như bạn vẫn chưa thấy khá hơn?

Có thể bạn đang cần đến một chiến lược điều trị dài hơi bằng liệu pháp tâm lý và liệu pháp hóa dược. Đội ngũ chuyên viên, y bác sỹ giàu kinh nghiệm luôn sẵn lòng lắng nghe và giúp đỡ bạn bằng các liệu pháp giải mẫn cảm, liệu pháp nhận thức hành vi… cũng như sự hỗ trợ của một số loại thuốc bình thần (diazepam, bromazepam, clonazepam...), thuốc chống trầm cảm (sertralin, paroxetin, venlafaxin, mirtazapin...), chẹn beta.

Đừng ngại ngần gửi cho chúng tôi những câu hỏi, thắc mắc của bạn qua trang fanpage của Bệnh viện Tâm thần Hà Nội (Link FB: https://www.facebook.com/B%E1%BB%87nh-vi%E1%BB%87n-T%C3%A2m-Th%E1%BA%A7n-H%C3%A0-N%E1%BB%99i-1042304362500183/

Mong bạn sớm trở lại mạnh khỏe và tìm thấy niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống!

Bình luận

Tin tức mới

Phản ứng stress cấp (ARS: Acute stress reation)

Phản ứng stress cấp  (ARS: Acute stress reation)

Stress là phản ứng sinh học của cơ thể với các tác nhân gây ra stress hay nói cách khác, đây là một phản ứng tự phòng vệ của cơ thể với những căng thẳng trong cuộc sống.