Logo

Bệnh Tâm thần phân liệt

  07/11/2018

 BSCKI Đào Thị Là – Khoa Điều trị E

BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT LÀ GÌ ?

Bệnh tâm thần phân liệt (TTPL) là một bệnh loạn thần nặng tiến triển từ từ, có khuynh hướng mạn tính, căn nguyên hiện nay chưa rõ ràng, làm cho người bệnh dần dần tách khỏi cuộc sống bên ngoài , thu dần vào thế giới bên trong, làm cho tình cảm trở nên khô lạnh, khả năng làm việc và học tập ngày càng sút kém, có những hành vi, ý nghĩ kỳ dị, khó hiểu.

Bệnh TTPL là bệnh khá phổ biến ở các nước trên thế giới với tỷ lệ 0,3- 0,5 dân số. Bệnh thường phát sinh ở tuổi trẻ ( lứa tuổi 18- 40 ).

Nguyên nhân gây bệnh TTPL vẫn chưa xác định được rõ ràng. Một số nghiên cứu đưa ra các giả thuyết về yếu tố di truyền, sự thay đổi sinh hóa não, miễn dịch, nhiễm độc v.v…

BIỂU HIỆN CỦA BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT:

*Thời kỳ khởi phát:

Người bệnh thường có biểu hiện mất ngủ, cảm thấy khác lạ trong người, ít nói, xa lánh không muốn tiếp xúc với ai, đôi lúc cười tủm tỉm, nói lẩm bẩm một mình không rõ nội dung, ít quan tâm đến gia đình, người thân, sao nhãng công việc, học tập dẫn đến kết quả học tập, công việc giảm sút.

 * Thời kỳ toàn phát:

 Bệnh tiến triển rầm rộ với các hoang tưởng, ảo giác: Thường gặp hoang tưởng bị kiểm tra, bị chị phối, hay hoang tưởng kỳ quái, bị theo dõi.. Các ảo giác thường gặp như ảo thanh bình luận thường xuyên về hành vi của bệnh nhân hay thảo luận với nhau về bệnh nhân hoặc các loại ảo thanh khác xuất phát từ một bộ phận nào đó của cơ thể. Ngoài ra người bệnh còn cảm thấy ý nghĩ sâu kín của mình bị người khác biết, ý nghĩ của mình vang lên thành tiếng, có ai đó đánh cắp ý nghĩ của mình.., lời nói của người bệnh trở nên khó hiểu, đầu gà đuôi vịt, ngôn ngữ bịa đặt. Cảm xúc hai chiều trái ngược ( vừa yêu vừa ghét, gặp đám ma  thì cười, gặp đám cưới lại khóc...). Hành vi tác phong kỳ dị ( như mùa hè thì mặc áo bông, mùa đông lại cởi trần, nhảy xuống sông tắm ). Có khi hành vi rối loạn do hoang tưởng ảo giác chi phối như sợ hãi, đề phòng, có khi kích động nguy hiểm như đốt nhà, giết người vô cớ, tự sát...

ĐIỀU TRỊ BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT

     Khi phát hiện người bệnh có dấu hiệu bất thường ở trên cần đưa người bệnh đến cở sở hoặc bác sỹ chuyên khoa tâm thần để khám và điều trị sớm, tránh đi cúng bái làm chậm quá trình tiếp cận điều trị.

  * Nguyên tắc điều trị:

 - bệnh TTPL hiện chưa rõ nguyên nhân, nên điều trị triệu chứng là chủ yếu.

 - Hóa dược liệu pháp có vai trò quan trọng, song cần phối hợp nhiều liệu pháp điều trị tâm lý, lao động, và tái thích ứng xã hội.

  - Bệnh có xu hướng mạn tính nên cần điều trị duy trì lâu dài và theo dõi phòng tái phát.

- Phối hợp chặt chẽ giữa thầy thuốc, gia đình và cộng đồng trong việc điều trị và chăm sóc người bệnh, tránh xa lánh mặc cảm với người bệnh.

+ Liệu pháp hóa dược:

Hiện nay các thuốc thường được dùng để điêu trị bệnh TTPL ở Việt Nam như: Haloperidol, Levomepromazin, Tiercin, Risperidol, Olanzapin, seroquel, solian. clozapin...

Việc lựa chọn thuốc và liều lượng do bác sỹ chuyên khoa quyết định phù hợp với từng người bệnh. Người bệnh và gia đình không nên tự ý điều trị. Trong quá trình điều trị người bệnh cần được theo dõi bởi bác sỹ chuyên khoa để phát hiện các tác dụng không mong` muốn của thuốc cũng như các diễn biến của người bệnh.

+ Liệu pháp phục hồi chức năng tái thích ứng xã hội:

Nhằm khôi phục các chức năng tâm thần bị mất mát hoặc suy giảm do bệnh tâm thần gây nên, bao gồm các hoạt động như: vui chơi giải trí, lao động liệu pháp, rèn các tập tính cá nhân.

PHÒNG BỆNH

      - Rèn luyện cho trẻ em tính tập thể, biết cách thích ứng với môi trường và các điều kiện khó khăn của cuộc sống.

     - Theo dõi những người có yếu tố di truyền ( bố, mẹ ,ông, bà, anh chị em họ hàng gần) bị bệnh TTL để phát hiện và điều trị sớm.

     - Tiếp tục theo dõi bệnh nhân sau khi ra viện, kiên trì điều trị củng cố và tích cực chữa các bệnh nhiễm khuẩn, bệnh cơ thể...để phòng bệnh tái phát.

 

Bình luận

Tin tức mới