Động kinh tại cộng đồng và cách xử trí

Giấy tờ thủ tục giám định kết hôn
Chương trình "Tri ân người bệnh" 2020
Thông báo về việc cho người nhà vào thăm người bệnh tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội
Thủ tục giấy tờ giám định kết hôn
SINH HOẠT KHOA HỌC THÁNG 6/2020

Bệnh động kinh (hay dân gian gọi là giật kinh phong) là một bệnh lý thần kinh tâm thần mạn tính xảy ra do sự bất thường trong não bộ dẫn tới sự kích thích đồng thời một nhóm các tế bào thần kinh gây ra sự phóng điện đột ngột và không thể kiểm soát. 

BS Lê Thị Thu Nguyệt

Biểu hiện bệnh động kinh

Động kinh được quan sát thấy bằng các cơn co giật, đó là các cơn ngắn, định hình, đột ngột, có khuynh hướng chu kỳ và tái phát, trong cơn có sự rối loạn chức năng thần kinh trung ương (vận động, cảm giác, hệ thần kinh thực vật…) Các cơn này có thể ghi lại được bằng hình ảnh sóng kịch phát trên điện não đồ.

Dấu hiệu động kinh rất đa dạng, trong đó được chia làm 2 dạng chính là động kinh cục bộ và động kinh toàn thể. Mỗi dạng bệnh người bệnh lại có biểu hiện cụ thể khác nhau khi xuất hiện cơn

Động kinh cục bộ: thường chỉ xảy ra ở một vài bộ phận trong cơ thể

Động kinh toàn thể, sự phóng điện trong cơn gây ảnh hưởng đến toàn não bộ. Có thể gặp động kinh cơn vắng ý thức, cơn co cứng co giật, hội chứng West…

Nhận biết một cơn động kinh

Trong các dạng kể trên động kinh cơn co cứng co giật toàn thể là dạng thường gặp và được cộng đồng biết đến nhiều nhất. Cơn điển hình thường trải qua 3 giai đoạn, trước cơn xảy ra ở một số bệnh nhân có hiện tượng thoáng báo như cảm giác choáng váng, nhức đầu, tái mặt… còn lại cơn thường xuất hiện rất đột ngột, người bệnh có thể kêu lên một tiếng rồi mất ý thức. Giai đoạn đầu là giai đoạn co cứng, diễn ra trong 10- 20 giây, người bệnh mắt trợn ngược, quay đầu, răng nghiến chặt, chi trên gấp cứng, chi dưới duỗi cứng, mặt tím, ngừng thở, đồng tử giãn. Tiếp đến người bệnh hít thở mạnh và chuyển sang giai đoạn co giật, kéo dài 1- 2 phút. Người bệnh co giật toàn thân một cách nhịp nhàng, cân xứng hai bên với biên độ tăng dần và chậm dần. Sau đó là giai đoạn doãi cơ, người bệnh bất động, chân tay doãi mềm, thở khò khè, vã mồ hôi, có thể kèm theo đại tiểu tiện không tự chủ. Sau cơn người bệnh có thể ngủ luôn tỉnh dậy không nhớ gì nữa hoặc rơi vào trạng thái hoàng hôn, là một trạng thái ý thức mù mờ trong đó người bệnh mất đi khả năng định hướng, phán đoán, có thể gây ra những hành vi nguy hiểm như phóng hỏa, giết người.

Xử trí cơn động kinh ngoài cơ sở y tế

Khi gặp một người bệnh trong cơn động kinh ngoài cộng đồng, trước tiên hãy đỡ người bệnh nằm xuống sàn tránh ngã, di chuyển các đồ vật có thể gây tốn thương như vật sắc nhọn, dễ vỡ tránh xa người bệnh. Dùng áo hoặc một tấm lót mềm mỏng đặt dưới đầu người bệnh, sau đó chờ cơn co giật qua. Sau khi hết cơn hãy nhanh chóng kiểm tra tình trạng hô hấp, tuần hoàn và ý thức của người bệnh. Thông thường, người bệnh chưa tỉnh nhưng vẫn tự thở được, hãy đặt người bệnh nghiêng sang một bên để tránh đờm dãi tiết ra làm tắc đường thở. 

Một số “thói quen dân gian” cần tránh trong trường hợp này, đó là không cho tay hay bất cứ vật gì vào miệng người bệnh, hành động này có thể gây nguy hiểm cho người sơ cứu đồng thời gây nguy cơ tổn thương miệng hoặc tắc nghẽn đường thở người bệnh. Không nên ghì hay trói người bệnh khi đang co giật, có thể gây gãy xương hay trật khớp. Không nên cho người bệnh ăn uống bất cứ thứ gì ngay sau cơn khi người bệnh chưa tỉnh táo hoàn toàn. Không tự ý cho người bệnh sử dụng thuốc không có sự hướng dẫn của bác sỹ. 

Bản thân bệnh động kinh không gây tử vong, tuy nhiên cơn động kinh có thể đẩy người bệnh vào hoàn cảnh nguy hại cho bản thân và những người xung quanh. Mặt khác về lâu dài, bệnh động kinh có thể làm biến đổi sâu sắc về mặt tâm thần của người bệnh, gây ra áp lực tâm lý rất lớn cho bản thân và những người xung quanh. Vì vậy việc được thăm khám chẩn đoán sớm cùng điều trị đúng phác đồ, bền bỉ, lâu dài là một việc vô cùng quan trọng. Hiện nay tại BV Tâm Thần Hà Nội, bên cạnh việc thăm khám và điều trị, công tác truyề thông giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân động kinh và người chăm sóc luôn được chú trọng giúp cho người bệnh và gia đình kiểm soát tốt bệnh tật, thích nghi và nâng cao chất lượng sống.

Nguồn: Tổng hợp

Ảnh: Nhà văn Nga Dostoyevsky- người sống nhiều năm với bệnh động kinh