Lạm dụng chất ở tuổi học đường

Giấy tờ thủ tục giám định kết hôn
Chương trình "Tri ân người bệnh" 2020
Thông báo về việc cho người nhà vào thăm người bệnh tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội
Thủ tục giấy tờ giám định kết hôn
SINH HOẠT KHOA HỌC THÁNG 6/2020

Lạm dụng chất đang có xu hướng gia tăng trên toàn thế giới, phổ biến nhất là rượu, cần sa, thuốc lá và các chất dạng amphetamine. Tại Việt Nam, theo báo cáo của Cục Phòng Chống Tệ Nạn Xã Hội - Bộ Lao Động - Thương Binh Xã Hội (2019), số người nghiện ma túy ngày càng gia tăng, trong đó tỷ lệ người nghiện dưới 18 tuổi chiếm khoảng 5%. Tại các cơ sở tư vấn, khám chữa bệnh về sức khỏe tâm thần, tỷ lệ trẻ trong độ tuổi đi học đã từng sử dụng chất cũng tăng lên đáng kể, tuy nhiên con số này cho đến nay chưa có thống kê cụ thể. 

BS Nguyễn Thúy Anh

NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG NÀY LÀ GÌ?

* Các yếu tố gen sinh học: ảnh hưởng đến sự phát triển tính cách, xu hướng điều chỉnh hành vi, cảm xúc, nhận thức của trẻ trước và trong quá trình dậy thì là yếu tố nguy cơ lạm dụng chất.

* Các yếu tố môi trường: 

- Môi trường gia đình thiếu tính toàn vẹn: gia đình nhiều mâu thuẫn, cha mẹ đơn thân, cha mẹ ly hôn/ly thân, gia đình có thành viên lạm dụng/nghiện chất…

- Môi trường học tập nhiều áp lực, kết quả học kém/ thường xuyên không được như kỳ vọng…

* Ảnh hưởng hoặc áp lực từ bạn bè cùng trang lứa (“Peer Pressure”):

- Bạn bè rủ rê: trẻ thường bị bắt ép/ yêu cầu hành động giống như những bạn đồng trang lứa khác, dẫn đến tham gia vào việc sử dụng chất

- Một số hiện tượng như cô lập, tẩy chay và/hoặc bắt bạt các bạn kém hơn… thường thấy ở trường học, cũng có thể dẫn đến vấn đề sử dụng chất ở trẻ bị bắt nạt.  

* Bệnh lý tâm thần kèm theo: lo âu, trầm cảm, rối loạn nhân cách ranh giới, … Trẻ mắc rối loạn này thường có nguy cơ lạm dụng chất cao hơn các trẻ bình thường.

HẬU QUẢ CỦA VIỆC LẠM DỤNG CHẤT LÀ GÌ?

- Lạm dụng chất kéo dài dẫn đến nghiện, phụ thuộc các chất tác động tâm thần

- Trẻ đang trong độ tuổi đi học nếu không được phát hiện, ngăn chặn sớm các hành vi sử dụng chất sẽ dẫn đến hậu quả khác nhau về học tập, gia đình, xã hội:  giảm khả năng học tập và ghi nhớ, giảm tập trung, giảm các quan hệ tích cực trong gia đình, trường học, thậm chí bỏ học, tham gia các hành vi phạm pháp (trộm cắp, đua xe trái phép…)

CHA MẸ NÊN LÀM GÌ ĐỂ PHÒNG NGỪA NGUY CƠ LẠM DỤNG CHẤT Ở TRẺ?

- Cha mẹ trở thành hình mẫu tích cực của trẻ. Trẻ học theo các hành vi mà trẻ nhìn thấy từ cha mẹ, người lớn xung quanh. Vì vậy, cha mẹ cần tránh/ hạn chế sử dụng chất quá mức khi có mặt trẻ

- Phối hợp với nhà trường và xã hội, thường xuyên thảo luận với trẻ về tác hại của các chất tác động tâm thần; giúp trẻ xây dựng các kỹ năng khủng hoảng (kỹ năng quản lý stress, kỹ năng ra quyết định, kỹ năng đối đầu…). Luôn sẵn sàng chấp nhận và chia sẻ mọi khó khăn của trẻ.

- Nếu nghi ngờ/phát hiện trẻ đã sử dụng chất, cha mẹ nên giữ bình tĩnh, tìm cách trò chuyện để hiểu vấn đề của trẻ. Đồng thời, cha mẹ cũng có thể tìm đến các cơ sở tư vấn, khám chữa bệnh hoặc các chuyên gia tư vấn về sức khỏe vị thành niên để được tư vấn kịp thời, đúng đắn nhất. 

Tài liệu tham khảo:

  1.  http://pctnxh.molisa.gov.vn/default.aspx?page=news&do=detail&category_id=22&id=2235
  2. https://mental-health-matters.com/patterns-of-substance-abuse-among-school-age-children-clinical-paper/
  3. https://www.therecoveryvillage.com/teen-addiction/drug/high-school-drug-use/#gref
  4. https://www.drugrehab.com/guides/parents/